Dreigt totale winkelleegstand voor plaatsen tot 50.000 inwoners?

Leegstand in winkelcentra is een groot probleem in alle gemeenten in Nederland, maar met name in winkelcentra in middelgrote plaatsen buiten de Randstad. Cor Molenaar, Buitengewoon Hoogleraar bij de Erasmus Universiteit, is er in zijn blog van 2 oktober jl. heel duidelijk over.

Een totale leegstand dreigt voor plaatsen tot 50.000 inwoners!

7 Oorzaken voor de winkelleegstand in deze winkelcentra zijn:

  1. De toename van internetverkopen;
  2. Klanten kopen bij voorkeur in grotere plaatsen of grotere winkelcentra;
  3. De te hoge huur van winkelpanden;
  4. Te grote winkels (te veel m2 per winkel);
  5. Te veel m2 winkel aanbod per winkelcentrum.
  6. De slechte bereikbaarheid voor senioren om te parkeren, inclusief de inspanning voor hen om het gekochte “in huis” te krijgen.
  7. De verblijfsvriendelijkheid van en beleving in de winkelcentra.

Wat over dreigt te blijven is een of meerdere supermarkt(clusters) met enkele winkels voor dagelijkse boodschappen……

Gelukkig adviseert Cor Molenaar winkeliers niet om bij de pakken neer te zitten, maar schetst als oplossingsrichtingen:

  1. Een ander businessmodel voor winkels door:
    1. een lagere huur per m2 te betalen;
    2. kleinere winkels te exploiteren (minder m2 per winkel);
    3. verbetering van de samenwerking met leveranciers, webshops en andere winkeliers in het winkelcentrum.
  2. De winkelopeningstijden aan te passen naar de behoefte van de klanten. Circa 80% van de omzet wordt behaald in het weekend dus waarom zijn winkels niet alleen in het weekend geopend?
  3. De toegevoegde waarde geleverd in service in plaats van focus op verkooptransacties.
  4. Meer beleving in het winkelcentrum voor de klanten.

Hij doet een dringend een beroep op de vereiste andere “mindset” bij winkeliers, vastgoedeigenaren, maar ook richting lokale politiek om een visie voor de toekomst te ontwikkelen voor de leefbaarheid van deze winkelcentra. Voor het ontwikkelen van deze visie is de gemeentelijke omgevingsvisie in de nieuwe Omgevingswet het instrument bij uitstek om hiermee aan de slag te gaan. Wat een gemeentelijke omgevingsvisie is staat beschreven in mijn blog 5 Kansen van een gemeentelijke omgevingsvisie?. In deze gemeentelijke omgevingsvisie zullen de visie op winkelcentra een belangrijke plaats innemen vanuit de 5 invalshoeken van de gemeente:

  1. de leefbaarheid en het voorzieningenniveau;
  2. de werkgelegenheid;
  3. de sociale cohesie;
  4. het onderscheidend vermogen voor de klanten;
  5. financieel oogpunt voor de gemeente (onroerend zaakbelasting en andere heffingen).

De cruciale vraag bij uw gemeentelijke omgevingsvisie, inclusief visie op winkelcentra, zal voor lokale politici moeten zijn:

Wat levert de gemeentelijke omgevingsvisie voor onze gemeente en voor onze winkelcentra financieel op?

Anders loopt uw gemeente het risico om een gemeentelijke omgevingsvisie en een visie op uw winkelcentra op te stellen, die eindigt “in een bureaulade onder een laag stof”. Of uw gemeente dit risico loopt is eenvoudig te toetsen door te kijken naar het lot van uw huidige gemeentelijke structuurvisie……

Tenslotte zie ik de roep van Cor Molenaar om een regie rol van provincies en het rijk bij winkelleegstand en winkelcentra als een nostalgische gedachte uit het verleden, omdat:

  1. dit in strijd is met de geest van de Omgevingswet;
  2. de autonomie van gemeenten aantast en niet past in Het huis van Thorbecke;
  3. het de gewenste participatiesamenleving van het kabinet Rutte II doorkruist.

Conclusie:

Er moeten oplossingen bedacht worden om de dreiging van totale leegstand in winkelcentra – zeker in plaatsen tot 50.000 inwoners – tegen te gaan. Hiervoor is een visie op winkelcentra in uw gemeente nodig (zoals ook bepleit door Cor Molenaar), maar dan als onderdeel van de gemeentelijke omgevingsvisie.

Ik ben benieuwd hoe u hierover denkt?? Laat het me weten via een reactie….

Deel dit artikel

Bestel mijn boek 'Duurzame gebiedsontwikkeling en de Omgevingswet?'

Duurzame gebiedsontwikkeling is essentieel om de vernietiging van de aarde tegen te gaan. Onze planeet biedt voldoende capaciteit voor ieders behoefte - maar dan moet er wel drastisch iets veranderen. Mijn boek werpt een kritisch licht deze veranderingen.

boek-Duurzame-gebiedsontwikkeling-en-de-Omgevingswet

Gerelateerde berichten

Misschien ook interessant voor u?

01/10/19
Dé 10 redenen om mijn boek “Duurzame gebiedsontwikkeling en de Omgevingswet” te lezen

Het boek is ook leesbaar en geschikt voor niet-ingewijden, want de leefomgeving is met de Omgevingswet een verantwoordelijkheid van ons…

Lees meer   

19/03/18
Bruisende binnenstad met vervuilende auto’s of schone lucht?

Komende woensdag 21 maart 2018 staan de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur. Een van de thema’s, die ook landelijk speelt, zijn…

Lees meer   

15/11/17
Omgevingswetspel? “Mens erger je niet!”

In september ben ik in mijn woongemeente naar een avond over de Omgevingswet geweest. Mijn verwachtingen waren vooraf hooggespannen en…

Lees meer   

16 reacties op “Dreigt totale winkelleegstand voor plaatsen tot 50.000 inwoners?”

  1. Beste Arno, ik onderschrijf grotendeels Cor’s visie (net zoals jij blijkbaar) maar de cruciale vraag moet niet zijn wat is goed voor de gemeente of voor de ontwikkelaar maar wat is goed voor de consument.
    Vanuit een branding model moet voor de doelgroep bepaald worden hoe de Custumer Journey er uit ziet en vervolgens een moet een roadmap ontwikkeld worden voor de te ontwikkelen activiteiten. Het is een illusie dat alles in een keer gedaan kan worden.

    Mocht je ergens een kans ergens zien ben ik zeker bereid om met je mee te denken.

    Hartelijke groeten, John

  2. Hallo Arno,

    In aanvulling op reactie van John en op wat jij bepleit in jouw artikel om een visie te ontwikkelen die financieel goed is voor de gemeente. Hoewel dat onderdeel is van een gezonde bedrijfsvoering ben ik van mening dat een gemeente er is voor haar burgers. Belangrijk element in de visie dient m.i. dan ook de waarde van de voorzieningen voor de burger te zijn. Dat zal niet in alle gevallen gelijk opgaan met financiële opbrengsten. Aandacht voor het sociale karakter en bijdrage aan de leefbaarheid van een gemeente. Een gemeente zonder voorzieningen zal onherroepelijk inwoners gaan verliezen wat ultimo ook slecht is voor de financiële positie van een gemeente.

    1. Hallo Steven,

      Dank voor je positieve reactie.

      In mijn perceptie is een goed financieel beleid van de gemeente gericht op de lange termijn. Goed voor de financiële positie van de gemeente op de lange termijn zijn:

      1. Goede voorzieningen voor haar burgers en bedrijven;
      2. Aandacht voor het sociale karakter;
      3. en de leefbaarheid van een gemeente.

      Een fijn weekend gewenst.

      Met vriendelijke groet, Arno K.S.

  3. Wat een paniekzaaierij! De retail heeft nog voldoende mogelijkheden het huidige tij te keren. Ze moeten het natuurlijk wel eerst doen. Het huidige passieve ondernemerschap draagt daar helaas niet aan bij. Meer transparantie, communiceren en samenwerken zijn absolute voorwaarden voor succes.

    1. Goedenavond Frans,

      Allereerst bedankt voor je moeite om te reageren!

      Je mening, dat de retailondernemers mogelijkheden hebben om te anticiperen op de ontwikkelingen en kansen te pakken deel ik. Het is een kwestie van dromen, durven, maar vooral DOEN! Helaas schort het daar nog wel eens aan….. (zoals je onderschrijft). Voorbeeld is het voormelde onderzoek in Oost-Nederland. Dit zie ik als inwoner van Oost-Nederland helaas dagelijks …

      Uiteraard kan ik met je voorwaarden voor succes alleen maar 100% instemmen.

      Een fijn weekend gewenst.

      Met vriendelijke groet,

      Arno Kleine Staarman

  4. Wat een kortzichtige gedachte weer. Het gaat hier niet om alleen een taak van de gemeente. De gemeente faciliteert alleen. Het gaat om het bredere perspectief en de taak alle betrokken stakeholders: naast gemeente zijn dit ondernemers en vastgoed. De leegstaand wordt dus niet (alleen) door de gemeenten veroorzaakt. Er is gewoon geen of te weinig gezamenlijke visie en belang. Er is maar 1 gezamenlijk belang namelijk: de consument bedienen.

    1. Beste Marc,

      Allereerst dank dat je de moeite hebt genomen om te reageren.

      Hoe je “Wat een kortzichtige gedachte weer” bedoelt kan ik niet volgen….

      In de toekomstige Omgevingswet is de gemeentelijke omgevingsvisie voor een gemeente verplicht. De gemeente laat alle stakeholders in het proces om te komen tot een omgevingsvisie, inclusief een visie op winkelcentra, participeren om zo te komen tot een zo breed mogelijk gedragen gezamenlijke visie, waarbij alle belangen worden gewogen.

      Het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie wordt nu eenmaal een gemeentelijke taak….

      Een fijn weekend gewenst.

      Met vriendelijke groet,

      Arno Kleine Staarman

  5. De winkelstraten zijn verworden tot een eenheidsworst van ketens en producten die ook online te koop zijn. De meeste middelgrotestadscentra zijn opgetrokken in sfeerloze betonlook, waar je ook nog een kapitaal kwijt bent om je auto te parkeren. Vaak duurder dan de leveringskosten van online winkels. Dat nodigt niet uit tot fun shoppen en bijbehorende impulsaankopen, horecabestedingen etc. De ondernemer moet weer terug in het straatbeeld, niet de franchiser en parkeren moet niet de melkkoe zijn. In Horst (gemeente van 40.000, geen parkeergeld) staat nu 1 pand leeg, in Venray (gemeente 45.000, wel parkeergeld) staat 10% leeg.

  6. Wat volgens mij kwalijk is, is de paniekzaaierij in het bericht van Cor Molenaar. Zijn zienswijze mag hij hebben, maar het enige dat hij wil bereiken is een hele sector om zeep helpen. Nogmaals: branchebreed en voor de sector als totaal is de toekomst voor winkels een zonnige. Mijn boek #WatNouEindeVanWinkels (zes van de acht delen zijn al gepubliceerd in Shopping Centre News) zal dit verder onderbouwen. In de tussentijd voor een ieder, lees deze link: http://shoppermarketingupdate.nl/10681/netto-aantal-vierkante-meters-winkelruimte-blijft-ongeveer-hetzelfde/

    1. Beste Hans,

      Als je deze mij -kosteloos- zou kunnen toezenden, dan zou ik dat geweldig vinden (heb je mijn adres?).

      Is het daarnaast een idee om ook een directe link naar je boek/hoofdstukken te hebben?

      Alvast bedankt.

      Met hartelijke groet,

      Arno Kleine Staarman

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll naar top