Implementatie Omgevingswet zonder cultuurverandering is geldverspilling!

Medio 2019 treedt de Omgevingswet in werking als één van de grootste wetgevingsoperaties sinds de Grondwet van Thorbecke uit 1848! Het omgevingsrecht wordt ook in de openbare ruimte in Nederland straks eenvoudiger met als grote voordelen:

  1. Meer vrijheid om zelf initiatief te nemen voor een gezonde en duurzame leefomgeving;
  2. Meer kansen voor groei gericht op duurzame ontwikkeling, regionale verschillen, maatwerk en participatie. Het juridisch minimum is nu vaak het uitgangspunt bij gebiedsontwikkelingen en bouwplannen in tegenstelling tot de behoefte aan duurzame ontwikkeling, regionaal maatwerk en maximaal maatschappelijk draagvlak. Kortom rechtszekerheid als remmende factor voor duurzame gebiedsontwikkelingen!

Vereiste cultuurverandering grootste risico Omgevingswet …

Maar de Omgevingswet gaat voor slechts 20% over de techniek van de wet, maar voor zeker 80% over cultuurverandering voor een succesvolle implementatie van de Omgevingwet. Dit komt ook haarscherp naar voren uit het rapport “Pionieren met de Omgevingswet.” van 15 december 2016. Uit de tussentijdse resultaten van de eerste circa 300 projecten, experimenten en pilots uit het rapport blijkt:

  1. Een andere werkwijze in “de geest van de Omgevingswet” staat of valt met de cultuur van overheden. Gedreven trekkers zijn nodig om de werkwijzen in de eigen organisatie aan te passen.
  2. De dialoog met de omgeving werkt verrijkend, ook voor de persoonlijke ontwikkeling. Een planvormingsproces dat is ingericht met participatie van de omgeving zorgt voor versnelling, zelfs meer dan een goed gestroomlijnde wettelijke procedure teweeg kan brengen. Participatie leidt dus tot meer kwaliteit en draagvlak.

Met ‘een juristenspektakel’ voor juridisch specialisten, advocaten en adviseurs

komt er namelijk geen vereiste bestuursmentaliteit, geen integrale benadering en geen noodzakelijke cultuurverandering. Ook komt er geen geslaagde cultuurverandering. op gang bij bestuurders, ambtenaren en adviseurs die nu al zeggen 100% te werken volgens de Omgevingswet.  Kortom: met deze aanpak en mentaliteit zal de vereiste cultuurverandering niet slagen en zal geen sprake zijn van een succesvolle implementatie van de Omgevingswet in de geest van de Omgevingwet….

Succesvolle implementatie van de Omgevingswet

Om succesvol te starten met de Omgevingswet en cultuurverandering zal het uitgangspunt moeten zijn:

Wat is de toegevoegde waarde van uw gemeente, provincie, waterschap of Rijk?

De nieuwe Omgevingswet gaat tot op heden nagenoeg nog steeds over de “Wat” en “Hoe”-vragen en niet over “Het Waarom” van de Omgevingswet voor “de man op straat”. Het starten met een omgevingsvisie bij de Omgevingswet is een goed vertrekpunt, maar cruciaal in een omgevingsvisie is het antwoord op de vraag: Wat missen inwoners en ondernemers als hun gemeente, provincie, waterschap of Rijk er niet meer zou zijn?

Heel specifiek: Wat doet een gemeente, provincie, waterschap of Rijk met de Omgevingswet en wat verandert er in de praktijk voor haar inwoners en ondernemers? Dat moet het vertrekpunt zijn om te komen tot een succesvolle cultuurverandering met implementatie van de Omgevingswet, want anders worden veel kosten gemaakt voor een wettelijk instrument voor juridische “vereenvoudiging”….

Uw mening over cultuurverandering stel ik zeer op prijs.

Over Arno Kleine Staarman

Arno Kleine Staarman is eigenaar van Aranto. De missie van Aranto is om gemeenten de mogelijkheid te geven om ruimtelijke ontwikkelingen en huisvestingsvraagstukken naar eigen wens te kunnen realiseren!

12 reacties bij “Implementatie Omgevingswet zonder cultuurverandering is geldverspilling!

  1. Beste Arno, je publicatie om de Omgevingswet vanuit cultuurveranderingsoptiek te benaderen is mij uit het hart gegrepen. M.i. is deze benadering voor elk veranderanderingsproces eigenlijk een noodzakelijke. Niet zozeer dat overal veel verandering nodig hoeft te zijn, maar wel omdat dit helpt om o.m. ambassadeurs te krijgen en alle neuzen dezelfde richting op te brengen. Mijn complimenten. Veel groet, Marguerite

  2. Robert Smits zegt:

    Beste Arno ok ben het met je eens maar wat ik zie en dat verandert in mijn ogen niet is dat financiën de bepalende factor is en blijft bij de invulling van een projectje. Grond moet opleveren voor gemeenten Hoe verandert dat met invoering OW?

    • Geachte heer Smits, beste Robert,

      Allereerst dank voor uw reactie.

      In mijn perceptie zullen de gemeenteraden duidelijke kaders/omgevingsvisie met een richting aan het college moeten meegeven en op hoofdlijnen moeten sturen.

      Economische belang is daarbij een belang naast sociale en fysieke belangen.

      Een blogreactie is helaas wat kort om hier heel diep op in te gaan…..

      Met vriendelijke groet,

      Arno Kleine Staarman

  3. GJA van deBovenkamp zegt:

    Arno, wat een mooie aanzet om te komen tot een gedeeld beeld van waarvoor we het doen. Om te komen tot een cultuur op het niveau van bv. de blind spot (volgens Theory U.) Zodat het bijbehorende niveau van werken kan ontstaan.

    Wie ben ik? en Wat is mijn werk? Het ik is hier niet het egobewustzijn dat zich aan de oppervlakte gemakkelijk manifesteert, maar verwijst naar de diepst gelegen innerlijke drijfveren. Het werk is hier niet de feitelijke activiteit of functie, maar de betekenis die we als organisatie willen hebben.

    Mensen verbinden zich op het niveau van wezensvragen, niet op het niveau van plannen en producten.

    Martin Luther King had een droom geen businessplan. Hierdoor komen mensen in beweging, komt er energie vrij en komen dolen die aanvankelijk onhaalbaar leken, toch binnen handbereik ☺

  4. Wim Tijssen zegt:

    Ook zonder de Omgevingswet is de cultuurverandering een must. De relatie overheid samenleving verandert en daarmee heeft de overheid een andere rol aan te nemen op straffe van zichzelf buitenspel te zetten.

  5. Beste Arno, ik vraag mij af wat dit betekend in een situatie van regiegemeenten. Het jurisch kader wordt ‘op afstand’ afgehandeld. Het participatie deel juist in de gemeente. Hoeveel spanning zal dit gaan opleveren?

  6. Geachte heer Miltenburg, beste Paul,

    Bedankt voor uw reactie.

    Door het juridisch kader “op afstand” af te handelen en participatie “in de gemeente te doen”, zal dit tot meer spanning kunnen leiden.

    Er zal dus extra inzet moeten worden gepleegd om deze spanning te verminderen.

    Uiteraard zal de praktijk uit moeten wijzen hoe en of dit opgelost wordt.

    Met vriendelijke groet,

    Arno Kleine Staarman

Een bericht schrijven

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Je kunt de volgende HTML opmaak gebruiken

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>